Kubuś i jego pan

Kubuś i jego Pan to zabawna, pikantna i wielce przenikliwa „wariacja na temat” wybitnej powiastki filozoficznej Denisa Diderota Kubuś Fatalista i jego pan. Kundera stworzył ją dla – jak sam mówił – „prywatnej przyjemności”, niejako w następstwie sowieckiego najazdu na jego kraj. Gdy „przytłaczająca rosyjska irracjonalność” spadła na Czechosłowację, pisarz poczuł ducha XVIII wieku.
„A duch ten nigdzie indziej nie zdawał mi się trwać z taką siłą i w takim stężeniu jak w owej uczcie inteligencji, humoru i fantazji, jaką jest Kubuś Fatalista”.
Sztuka Kundery była z powodzeniem wystawiana w krajach byłej Jugosławii, w Grecji, Niemczech i Szwajcarii oraz we Francji. W Stanach Zjednoczonych reżyserowała ją m.in. Susan Sontag.

PAN: (…) Wiesz, wczoraj wieczorem, słuchając historii pani de la Pommeraye, rzekłem sobie: czy nie jest to wciąż ta sama, niezmienna historia? Bo przecież pani de la Pommeraye jest tylko kopią Saint-Ouena. A ja jestem jedynie inną wersją twojego biednego przyjaciela Chwata, a Chwat jest tylko odbiciem tej ofermy Markiza. (…)
KUBUŚ, w zamyśleniu: Tak, proszę pana, to jak karuzela, co się kręci wkoło. (…) A ja się zastanawiam, proszę pana, czy ten, kto napisał w górze to wszystko, również sam się strasznie nie powtarzał, i czy nie wziął nas zatem za durniów…
/fragment/