Zdradzone testamenty

Zdradzone testamenty to zbiór tekstów o ludziach i o sztuce, a przede wszystkim o powieści w stanie czystym.
Kundera we wnikliwy sposób, odsłaniając wszelkie warstwy interpretacyjne, opisuje doświadczenia wielkich dzieł i losy wielkich artystów, którzy sukces odnieśli przede wszystkim za granicą. W erudycyjny sposób i bardzo głęboko objaśniając swoich mistrzów, nie szczędzi również autokomentarzy i anegdot z własnej polityczno-artytyczno-osobistej sceny życia. Między dwiema najważniejszymi dla siebie postaciami (Kafka i Janáček) stawia inne – krzyżuje drogi Rabelais’go i Gombrowicza, Chopina i Strawińskiego, Manna i Rushdiego. Pokazuje losy nie tylko ich twórczości, lecz przede wszystkim odbioru. Wraz z przedstawieniem licznych lapsusów interpretacyjnych, wykonawczych (muzyka) czy translatorskich (literatura) stawia pytanie o status powieści.
Rozważaniom tym przyświeca pamięć o wystąpieniu przeciw woli twórcy – o niedopełnieniu nakazów zniszczenia dzieł. O nieposzanowaniu tych, którzy na szacunek zasłużyli swoją twórczością, o zdradzonych testamentach…

Rzeczywistość znamy jedynie w czasie przeszłym. Nie znamy jej takiej, jaka jest w chwili teraźniejszej, w chwili, w której się wydarza, w której jest.
A chwila teraźniejsza nie jest podobna do wspomnienia o niej. Wspomnienie nie jest zaprzeczeniem zapomnienia. Wspomnienie jest formą zapomnienia.
/fragment/