Η πορεία των αόπλω‪ν‬

Χί­λια νέα παι­διά, αγό­ρια και κο­ρί­τσια της Ρού­με­λης, επι­στρα­τεύ­τη­καν, για να ενι­σχύ­σουν τις δυ­νά­μεις του ΔΣΕ στον Γράμ­μο. Άλ­λα τρι­α­κό­σια παι­διά προ­στέ­θη­καν στην πο­ρεία, από χω­ριά του κά­μπου της Θεσ­σα­λί­ας. Πολ­λά από αυτά τα τε­λευ­ταία παι­διά, όταν τους δό­θη­κε ευκαι­ρία το έσκα­σαν για τα χω­ριά τους. Ξε­κί­νη­σαν στις 18 Φε­βρου­α­ρίου του ’48 και κα­τά­φε­ραν να φθά­σουν, στα τέ­λη Μαρ­τίου στον Γράμ­μο, λι­γό­τε­ρα από τε­τρα­κό­σια, με­τά από 40 μέ­ρες αφά­ντα­στης πε­ρι­πέ­τει­ας. Ανή­με­ρα του Ευαγ­γε­λι­σμού ακο­λού­θη­σε δεύ­τε­ρη ομα­δι­κή επι­στρά­τευ­ση, τρι­α­κο­σί­ων και πλέ­ον κο­ρι­τσι­ών της Ευρυ­τα­νί­ας. Πολ­λά από αυτά τα παι­διά, όσα φυ­σι­κά επέ­ζη­σαν, κα­τέ­λη­ξαν στην προ­σφυ­γιά στην Τα­σκέν­δη και αλ­λού. Πιο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή πε­ρί­πτω­ση είναι η ιστο­ρία του «άγιου» Βα­σί­λη που συ­νά­ντη­σε τις δύο αδελ­φές του στον Γράμ­μο και δεν τον ανα­γνώ­ρι­σαν. Τα τρία αδέλ­φια κα­τέ­λη­ξαν στην Τα­σκέν­δη.