Εαμοκρατία στη Θεσσαλονίκη (1944-1945‪)‬

Η Εα­μο­κρα­τία είναι από τα ιστο­ρι­κά θέ­μα­τα που ελά­χι­στα έχουν με­λε­τη­θεί στο πα­ρελ­θόν και υπάρ­χουν συ­νο­πτι­κές πε­ρι­γρα­φές στη ση­με­ρι­νή βι­βλι­ο­γρα­φία. Μια πε­ρί­πτω­ση μο­να­δι­κή για τα ελ­λη­νι­κά χρο­νι­κά, μια εα­μι­κή αρι­στε­ρή δι­α­κυ­βέρ­νη­ση ανέ­λα­βε τις δη­μο­τι­κές και πο­λι­τι­κές εξου­σί­ες στη δεύ­τε­ρη με­γα­λύ­τε­ρη πό­λη της Θεσ­σα­λο­νί­κης. Ξε­κί­νη­σε με­τά την υπο­γρα­φή της Συμ­φω­νί­ας της Κα­ζέρ­τας τα τμή­μα­τα του ΕΛΑΣ κι­νή­θη­καν και κα­τέ­λα­βαν τη Θεσ­σα­λο­νί­κη. Η αλή­θεια είναι ότι οι Γερ­μα­νοί και τα Τάγ­μα­τα Ασφα­λεί­ας κα­τεί­χαν ένα μι­κρό μέ­ρος της πό­λης, το υπό­λοι­πο είχε απε­λευ­θε­ρω­θεί από τον ΕΛΑΣ. Το κομ­μά­τι αυτό οι Γερ­μα­νοί και τα τάγ­μα­τα ασφα­λεί­ας απέ­φευ­γαν να το δι­α­βούν. Σε μία μό­νο πε­ρί­πτω­ση στα μέ­σα Οκτω­βρίου τα αντι­κομ­μου­νι­στι­κά τμή­μα­τα του Κι­σά Μπα­τζάκ προ­σπά­θη­σαν να εξα­να­γκά­σουν τον ΕΛΑΣ να εγκα­τα­λεί­ψει τις θέ­σεις του στη Νε­ά­πο­λη και τις Συ­κι­ές. Η δι­και­ο­λο­γία ήταν ότι με αυτό τον τρό­πο εξα­σφά­λι­ζαν την οδό Λα­γκα­δά που την χρη­σι­μο­ποι­ού­σαν τα στρα­τεύ­μα­τα κα­το­χής. Αλ­λά στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα ήταν η πρό­κλη­ση δι­αί­ρε­σης και δι­χό­νοι­ας ώστε να μην υπάρ­ξει κά­ποια συμ­φω­νία για να χτυ­πη­θούν ταυ­τό­χρο­να οι Γερ­μα­νοί, οι οποίοι πα­ρό­λο που είχαν τό­σο με­γά­λη δύ­να­μη πυ­ρός που μπο­ρού­σαν να ανα­τι­νά­ξουν τις δυ­τι­κές συ­νοι­κί­ες, πα­ρα­κο­λου­θού­σαν με κι­ά­λια τους αντι­κομ­μου­νι­στές αντάρ­τες να οπι­σθο­χω­ρούν με­τά την ήτ­τα τους από τα τμή­μα­τα του ΕΛΑΣ.