Do Kasie (Jako lód taje przezroczysty z lekka...‪)‬

Jako lód taje przezroczysty z lekka,  Kiedy go ogień zagrzewa z daleka,  Tak ja na twarz twą na każdą godzinę    Patrzam a ginę.   Patrzam a ginę z wielkiego frasunku;  A jeśli nie dasz łaskawie ratunku,  Nielutościwą tobie wiecznie słynąć,    Przyjdzie mnie zginąć.   W co mie nieszczęście okrutne wprawiło!  Śmierć tuż, gdy patrzam na to, co mi miło,  Śmierć tuż, gdybych cie namniej spuścił z oczy,    Za mną się toczy.   Gdzież on mój umysł, który płomień taki  Aż nazbyt sobie miał za ladajaki?  O, próżne dumy! Nie my sobą sami:    Bóg rządzi nami.   Tak napiękniejszej Narcysus urody,  Gdy się chciał napić, nachyliwszy, wody,  Jak we źwierciedle, choć nie tego żądał,    Twarz swą oglądał.   Nie widał przedtem oblicza swojego:  Przeto, mnimając kogo być inszego  Pod wodą, swej sie piekności zdziwował    I rozmiłował.   Patrza a patrza, a jem patrza pilniej,  Tym w jego sercu sroga miłość silniej  Cieniem a wodą — kto się nie zadziwi! [...] 


Mikołaj Sęp Szarzyński Ur. ok. 1550 r. pod Lwowem Zm. ok. 1581 r. w Wolicy Najważniejsze dzieła: O nietrwałej miłości świata tego, O Bożej Opatrzności na świecie, O Strusie, który zabit na Rastawicy Mikołaj Sęp (Szarzyński to przydomek od gniazda rodowego) żył i tworzył na przełomie baroku i renesansu. Pisał po polsku i po łacinie. Studiował od 1565 r. w Wittemberdze, a następnie w Lipsku. Zachowane utwory Sępa zostały zebrane i wydane pośmiertnie w 1601 r. jako Rytmy abo Wiersze polskie. Składają się na ten zbiór sonety, pieśni, parafrazy psalmów Dawidowych, epitafia i fraszki. Za pierwszy utwór uważa się powstałe ok. 1567 r. epitafium pamięci ojca przyjaciela. Twórczość poety uzupełniają odnalezione w XIX w. erotyki z tzw. rękopisu Zamoyskich. Sęp Szarzyński przyjął w liryce postawę artifex doctus - uczonego artysty. Był poetą metafizycznym, renesansowemu optymistycznemu humanizmowi przeciwstawiał obraz człowieka osamotnionego w kosmosie, narażonego na stałą niepewność poznawczą i eschatologiczną, rozdartego wewnętrznie, miotanego przez zmienny los i niezwykle słabego - stale narażonego na grzech i zbłądzenie. Jedynie Bogu przypisana jest we wszechświecie niezmienność (to wyraz arystotelizmu filozofii Sępa), dlatego tylko w nim człowiek może znaleźć ostoję i gwarancję swych dążeń. Szarzyński propagował postawę heroiczną zarówno w sferze duchowej, jak politycznej (był propagatorem koncepcji Polski jako przedmurza chrześcijaństwa). autor: Sabina Narloch 


Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.