GAON TETHE DEV

आंबेगावहेकोकणातीलएकछोटंसंगाव.शिवाजीरावभोसलेहेगावातीलप्रतिष्ठितजमीनदार.पिढीजातकितीजमीनत्यांच्यानावानेआहे.आंबेगावातभोसल्यांचंपुढाकाराचंघराणंसर्वांतजुनं.ब्राह्मणाचीचारघरं;बाकीसर्वगावमराठ्यांचावकुळवाड्यांचा.पणकुणीमोठानाही;कुणीधाकटानाही.सगळेएकोप्यानंराहत.पोटापाण्याचाप्रश्नआला,तरगावकरीशिवाजीरावांकडेधावघेत.दैवीसंकटआलंकीत्र्यंबकगुरुजींकडेजात.शंकराच्यादेवस्थानाचीदेखभालकरणाऱ्यापुरोहितत्र्यंबकगुरुजींनादोनमुलं-दोनमुली.त्यांतीलमोठाश्यामहाशेतीबघतअसे.त्र्यंबकगुरुजींच्यापाठीवर१७वर्षांनीझालेल्याश्रीधरलाशिक्षणातगतीहोती.पणगावातकॉलेजनव्हतं.बाहेरगावीजायचीगावचीपद्धतनव्हती.मगशिकवण्याघेऊनत्यानेआपलाजमबसवला.सिंधूबरोबरलग्नझालं.सुखासमाधानानंतीनवर्षंसंसारकेला;पणएकामुलालाजन्मदेऊनतिचामृत्यूझाला.याआईवेगळ्यामुलाचं-जगन्नाथाचंघरातसर्वजणमायेनंलालनपालनकरत.सिंधूनसलेल्याघरातश्रीधरचंमनरमेना.आंबेगावसोडूनश्रीधरनेदुसरीकडेनोकरीसजाण्याचेठरवले.इकडेशिवाजीरावांनाहीआपल्यादोनमुलांच्याअपमृत्यूचाधक्कासोसावालागला;पणमुलगीजान्हवीच्याहट्टानेआतागावातहायस्कूलचीहीसोयझाली.जगन्नाथआणिजान्हवीबरोबरीनेशाळेतजातहोते.आताशंकररावांच्याइच्छेविरुद्धवगावाच्यारीतीविरुद्धदोघांनीपुण्यालाकॉलेजलाप्रवेशघेतला.जान्हवीच्याआजीकडे-आईपुतळाच्यामाहेरीतीराहूलागली.जगन्नाथहॉस्टेलवरराहूलागला.दोघांच्यामनातएकमेकांविषयीप्रेमभावनानिर्माणझाल्या.जान्हवीच्याआजीलाहीहाहुषारजगन्नाथनातजावईम्हणूनआवडला.दरम्यानशंकररावांचाअकस्मातमृत्यूझाला.दोघांच्याकुटुंबांचाकितीहीघरोबाअसलातरीहाजातीपातीविरुद्धकेलेलाविवाहपसंतपडणेशक्यनव्हते;पणशहराचेपाणीप्यायलेल्याआजीच्यापाठिंब्यानेहाविवाहपारपडला.आजीच्याओळखीमुळेवसमाजातीलदबदब्यामुळेशब्दटाकताचजगन्नाथलाबँकेतमोठ्यापदावरनोकरीहीमिळाली.श्रीमंतआजीनेलग्नाचीभेटम्हणूननवाबंगलाहीनातीलावनातजावयालादिला.जगन्नाथाच्याघरचेमात्रयासगळ्याघटनांमुळेत्यालादुरावले.मनोमनजगन्नाथयासगळ्यामुळेथोडादुःखीझालाहोता;मात्रत्यालाआतापाऊलमागेघेतायेतनव्हते.परिस्थितीच्याविचित्रकैचीततोअडकलाहोता.जान्हवीच्याखर्चीकस्वभावामुळेजगन्नाथचीतिलापैसेपुरवण्याततारांबळउडूलागली.बँकेतहीआडमार्गानेपैसामिळवण्यासाठीतोउद्युक्तझाला.आपणकरतोतेबरोबरनाही,हेकळूनहीतोपरिस्थितीपुढेहतबलझाला.नोकरीगमावण्याचीवेळत्याच्यावरयेऊनठेपली.त्यातचबँकेचेअधिकारीहीजाबविचारायलापोलिसांनाघेऊनचआले...कायघडलेत्यानंतर...जगन्नाथयासंकटातूनबाहेरआलाका?कोणीमदतकेलीका?बापूआणिजान्हवीचाझगडासंपलाका?