Nowele

Kto napisał „Anta”, a kto „Janka…”? Tego… „… Muzykanta”? Bez takiej wiedzy trudno sobie wyobrazić skończenie przez kogokolwiek szkoły. Sprawa jest o tyle utrudniona, że większość polskich pisarzy z XIX wieku parała się także pisaniem nowel. Ta forma literacka święciła wtedy swoje złote lata. W wypadku Bolesława Prusa było to bez mała 20 nowel i opowiadań, w tym – słynny „Antek”, o blokadach społecznych i finansowych, które nie pozwalają na rozwój i edukację wiejskich dzieci – w tym wypadku chłopca z Lubelszczyzny. To jest przykład zajęcia się sprawami społecznymi w Polsce przez ówczesną literaturę. Pamiętajmy, że jesteśmy w okresie zmian społecznych w Polsce, tzw. sprawa chłopska była ściśle związana ze wszystkimi powstaniami przeciw zaborcom w XIX wieku. To poeci i inteligencja często wiedli ludzi do walki, ale to chłopi stanowili o jej sukcesie. 

Nowele Prusa to jednak nie tylko „Antek”. To także „Katarynka” – urocza opowieść o niewidomej dziewczynce czy „Kamizelka” – o małżeństwie oszukującym się nawzajem dla swojego dobra.